Lajmet e fundit | Klikoje.al

Tag: ekonomi

  • Cigaret dhe alkooli konsumohen nga shtresa e mesme, ndërsa të varfrit dhe të pasurit…

    Cigaret dhe alkooli konsumohen nga shtresa e mesme, ndërsa të varfrit dhe të pasurit…

    Alkooli dhe cigaret konsumohen më së shumti nga shtresa e mesme nga pikëpamja se, ato harxhojnë një pjesë më të madhe të buxhetit për të konsumuar këto produkte në raport me të pasurit dhe të varfrit.

    Anketa e INSTAT për buxhetin e familjes ka verifikuar se, pjesa e familjeve që nuk janë as shumë të varfra dhe as shumë të pasura çojnë për konsumin e alkoolit dhe duhanit 4.6% të totalit të shpenzimeve të tyre mujore.

    Në këtë mënyrë, shtresa e mesme shpenzon për alkool dhe duhan më shumë se të varfrit, të cilët çojnë për këto produkte 2,7% të të ardhurave mujore.

    Shtresa e mesme gjithashtu shpenzoi vitin e kaluar edhe më shumë se të pasurit të cilët çojnë për alkool dhe cigare 4.4% të shpenzimeve mujore.

    Në raport me vitin 2007, të gjitha shtresat e popullsisë kanë ulur shpenzimet mujore për konsumin e duhanit dhe alkoolit. 12 vite më parë shtresa më e varfër, ajo në kategorinë e 20 përqindëshit me të ardhurat më të ulëta, çonte 3.5% të shpenzimeve për cigare dhe alkool, ndërsa më 2019 çuan vetëm 2.7% të buxhetit mujor për këto produkte.

    Ulja e më e madhe e shpenzimeve ndodhi në klasën e dytë të popullsisë, që renditet ndërmjet të varfërve dhe shtresës së mesme, të cilët në vitin 2019 çuan 3.8% të shpenzimeve mujore për alkool dhe cigare në raport me 4.8% në vitin 2007.

    Me rënie të shpenzimeve për produktet jo jetike ishin edhe dy kategoritë e tjera të popullsisë shtresa e mesme dhe ajo e pasur, të cilat i ulen shpenzimet përkatësisht me 0.2 pikë % dhe 0.4 pikë % gjatë 12 viteve.

    Tendenca e të varfërve për të shpenzuar më pak për alkoolin dhe cigaret lidhet me faktin se ato janë në pamundësi financiare për të konsumuar produkte jo jetike.

    Ndërsa shtresa e pasur, duke qenë përgjithësisht më e arsimuar është më e ndërgjegjshme për shëndetit konsumon më pak alkool dhe cigaret. Këto janë dy produkte që dëmtojnë rëndë shëndetin, ndaj dhe qeveritë në të gjithë botën aplikojnë taksa shtesë për konsumin e tyre të tilla si akciza, pikërisht për të frenuar konsumin e tyre.

    Gjatë dy dekadave të fundit, çmimet e cigareve janë rritur në mënyrë të vazhdueshme si një politikë antiduhan. Shtresat e varfra, gjatë kësaj kohe, janë orientuar ndaj produkteve më të lira.

    Burimi: Monitor

  • DASH: Shqipëria vend i vështirë për të bërë biznes

    DASH: Shqipëria vend i vështirë për të bërë biznes

    Për të 7 vit me radhë Shqipëria vazhdon të jetë një vend i papëlqyer për investimet e huaja. Raporti i DASH evidenton se vendi duhet të përmbushë kushte përpara konferencës së parë ndërqeveritare për çeljen e negociatave në BE.

    Në raport thuhet se pavarësisht një kornize të shëndoshë ligjore dhe përparimit në reformën elektronike, investitorët e huaj e perceptojnë Shqipërinë si një vend të vështirë për të bërë biznes. Ata përmendin korrupsionin, veçanërisht në gjyqësor, mungesën e transparencës në prokurimet publike dhe zbatimin e dobët të kontratave, si nga problemet vazhdueshme në Shqipëri.

    Raportet e korrupsionit në prokurimet qeveritare janë të zakonshme. Përdorimi në rritje i kontratave të partneritetit publik privat (PPP) ka ulur mundësitë e konkurrencës, përfshirë investitorët e huaj, në infrastrukturë dhe sektorë të tjerë.

    Të drejtat e pronës vazhdojnë të jenë një sfidë në Shqipëri sepse titulli i qartë është i vështirë për tu fituar. Ka pasur raste që individë dyshohet se manipulojnë sistemin gjyqësor për të marrë tituj të paligjshëm të tokës.

    Mbivendosja e titujve të pronave është një çështje serioze dhe e zakonshme. Procesi i kompensimit për tokën e konfiskuar nga ish-regjimi komunist vazhdon të jetë joefikas dhe i papërshtatshëm.

    Qeveria shqiptare ka kaluar disa ligje në lidhje me pronën që janë të pakoordinuara dhe jo realisht efektive. Sipas raportit të progresit të BE vendi ende nuk ka trajtuar siç duhet kompensimin e pronave

    Më tej në raport thuhet se Indeksi i Perceptimit të Korrupsionit të Transparency International 2019 e renditi Shqipërinë në vendin e 106-të të 180 vendeve, një rënie prej shtatë vendeve nga 2018.

    Si pasojë, Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut tani perceptohen si vendet më të korruptuara në Ballkanin Perëndimor.

    Disa nga gjetjet në raport

    • Korrupsioni është një pikë nevralgjike që lidhet me mungesën e dëshirës për investime të huaja.

    • Mungesa e transparencës sidomos në prokurimet publike.

    • Kontrata të vështira për tu zbatuar.

    • Korrupsioni më qeveri dhe mbi të gjithë tenderat është i gjithëpranishëm.

    • Rritja e pakontrolluar e kontratave PPP ka shkatërruar tregun dhe ka bërë të pamundur konkurrencën.

    • Mungesa të analizave kosto-përfitim të këtyre kontratave ka shkatërruar garën.

    • Bizneset amerikane ballafaqohen me raste korruptive dhe kërkesa par pagesa të tilla.

    • Investitorë të ndryshëm amerikanë janë përballur me çështje tregtare me entitete private dhe publike përfshirë dhe arbitrazhin ndërkombëtar. Në 2019 dhe 2020 një kompani amerikane u largua si pasojë e vendimeve të dyshimta të gjyqësorit dhe vendimmarrjes në pikëpyetje të palëve të tjera në një çështje që lidhet me investimet.

    • Pronat vazhdojnë të jenë problem sidomos çështja e certifikatës së pronësisë. Ka plot raste të individëve që manipulojmë sistemin gjyqësor për të marrë pronat që nuk janë te tyre.

    • Shqipëria perceptohet si një nga vendet me korrupsion të lartë, korrupsioni emdemik vazhdon të minonë sundimin e ligjit dhe të manipulojë apo frenojë zhvillimin ekonomik.

    • SHBA nuk figuron më vendet e para për investimet e huaja direket. Kjo tregon nivelin e ulët të investimeve amerikane në vend./Ora News/

  • Ç’ndodh kur ‘qeverisin’ gratë/ Burrat kryefamiljarë shpenzojnë për…

    Ç’ndodh kur ‘qeverisin’ gratë/ Burrat kryefamiljarë shpenzojnë për…

    Familjet që drejtohen nga burrat, kanë tendencë t’i përdorin të ardhurat për argëtime, restorante dhe udhëtime, ndërsa familjet që “qeverisën” nga gratë e çojnë buxhetin mujor për investime dhe te mira në shtëpi.

    Instituti i Statistikës ka analizuar sjelljen e kryefamiljarëve sipas gjinisë dhe ka gjetur se, gratë kryefamiljare duket se shpenzojnë më shumë për banesën, ujë, energji elektrike dhe qira e paguar, krahasuar me burrat të cilët kanë një tendencë shpenzimesh më të lartë sesa gratë në transport, restorante dhe hotele.

    Në Shqipëri, njësitë ekonomike familjare me kryefamiljarë burra janë 5,5 herë më shumë se familjet me kryefamiljare gra. Grup-mosha 55-64 vjeç paraqet numrin më të lartë të familjeve me kryefamiljarë burra, dhe grup-mosha 65-74 vjeç për gratë.

    Në vitin 2018, shpenzimet mesatare mujore për konsum për një NjEF janë 75.935 lekë. Ushqimet dhe pijet jo-alkoolike përbëjnë grupin kryesor të konsumit për familjet shqiptare, me një vlerë mesatare mujore të shpenzimeve prej 33.436 lekë. Për këtë grup konsumi, gratë kryefamiljare shpenzojnë 47,0 % dhe burrat kryefamiljar 43,6 % të buxhetit të tyre.

    Administrimi i të ardhurave të familjeve përfaqëson modelin tradicional të shoqërisë shqiptare ku burrat janë më pak të angazhuar në administrimin e shtëpisë dhe janë më të prirur të frekuentojnë te vetëm ose nën shoqërinë e burrave të tjerë baret restorantet. Ndërsa gratë janë më të angazhuara në punët e shtëpisë, e për rrjedhojë kur drejtojnë familjen investojnë më shumë në infrastrukturën brenda banesës.

    Nga të dhënat e Anketës së Buxhetit të Familjeve, rezulton se në vitin 2018 kishte 772.664 NjEF në Shqipëri, prej të cilave 84,5 % me kryefamiljarë burra dhe 15,5 % me kryefamiljare gra.

    Sipas anketës, gratë kryefamiljare janë më shumë prezente sesa burrat në tipologjinë e familjes “person i vetëm”, numri i tyre është 2,6 herë më i madh se ai i burrave. Numri i grave që jetojnë të vetme me fëmijët e tyre është më i lartë se numri i burrave në të njëjtat kushte, për të gjitha grup-moshat.

    Numri i familjeve më një person është më i lartë për gratë për shkak se ato jetojnë mesatarisht 5 vite me shumë se burrat.  Roli i grave në qeverisjen e familjeve po rritet ndër vite për shkak të emigracionit të lartë të burrave dhe divorceve në rritje.

    Indekse të tjera tregojnë se gratë janë më të suksesshme në pozicione drejtimi edhe në korporata dhe qeverisje. Raporton Monitor