Ekspertët shpjegojnë mekanizmin “e fshehtë” që shkakton këtë simptomë të zakonshme
Dhimbja e shpinës është një nga simptomat që shpesh surprizon kur shfaqet gjatë gripit apo një ftohjeje. Në pamje të parë, shumë njerëz e lidhin me probleme të shtyllës kurrizore, por në realitet shkaku lidhet me mënyrën se si organizmi reagon ndaj virusit.
Pse shfaqet dhimbja e shpinës gjatë infeksioneve virale?
Dhimbja e shpinës shoqëron shpesh gripin, ftohjen apo edhe COVID-19. Megjithatë, ajo nuk është thjesht një efekt anësor, por rezultat i një komunikimi kompleks mes sistemit imunitar dhe trurit.
Gjatë një infeksioni, aktivizohet ajo që shkencëtarët e quajnë sinapsë neuroimune – një ndërveprim i drejtpërdrejtë mes sistemit nervor dhe atij imunitar. Ky proces ndihmon trupin të identifikojë kërcënimin dhe të reagojë, por njëkohësisht rrit ndjeshmërinë ndaj dhimbjes në muskuj dhe nyje.
Shpesh, kjo ndjesi përqendrohet në pjesën e poshtme të shpinës. Studiuesit besojnë se kjo zonë është më e ndjeshme ndaj sinjaleve neuroimune, duke bërë që dhimbja dhe ngurtësimi të ndihen më fort aty.
Roli i sistemit imunitar dhe citokinave
Sistemi imunitar funksionon si një mekanizëm mbrojtës, por edhe si një “sinjalizues” i gjendjes së trupit. Kur zbulohet një infeksion, ai çliron citokina – proteina që koordinojnë përgjigjen mbrojtëse.
Këto molekula ndikojnë jo vetëm në sistemin imunitar, por edhe në tru dhe palcën kurrizore, duke shkaktuar simptoma të njohura si:
- lodhje
- humbje oreksi
- temperaturë
- ndjeshmëri të shtuar ndaj dhimbjes
Këto reagime kanë një qëllim të qartë: të kursejnë energji dhe ta drejtojnë atë drejt luftës kundër infeksionit.
Çfarë ndodh në trup gjatë sëmundjes?
Gjatë infeksioneve virale, trupi kalon në një gjendje alarmi. Prekja mund të bëhet e dhimbshme, muskujt tensionohen dhe edhe lëvizjet e zakonshme mund të duken të lodhshme.
Në nivel molekular, ndryshimet në tru dhe palcën kurrizore ndikojnë në mënyrën si perceptohet dhimbja. Aktivizimi i sinapsave neuroimune në zonat që përpunojnë informacionin shqisor mund të rrisë dhimbjen edhe në pjesë të trupit ku nuk ka infeksion – më shpesh në fundin e shpinës.
Ky fenomen lidhet me alodininë dhe hiperalgjezinë, që tregojnë sa i ndërlikuar është komunikimi mes sistemit nervor dhe atij imunitar.
Kujtesa imune dhe simptomat pas infeksionit
Edhe pasi infeksioni largohet, sistemi imunitar vazhdon të punojë. Në raste si gripi apo COVID-19, krijohet kujtesa imune, që ndihmon trupin të përballet më mirë me infeksione të ardhshme.
Kjo është arsyeja pse ndonjëherë mund të ndihen simptoma si dobësi apo të përziera edhe pas vaksinimit apo shërimit. Në disa raste, ndjenja e sëmundjes mund të zgjasë më shumë, siç ndodh te COVID-i afatgjatë.
Interesant është fakti se gratë, për shkak të një përgjigjeje imunitare më të fortë, shpesh përjetojnë simptoma më intensive dhimbjeje.
Kur duhet të shqetësoheni?
Dhimbja e lehtë deri mesatare në pjesën e poshtme të shpinës është e zakonshme gjatë gripit apo ftohjes dhe zakonisht kalon vetë. Megjithatë, duhet të kërkoni ndihmë mjekësore nëse:
- dhimbja është e fortë
- zgjat më shumë se zakonisht
- shoqërohet me simptoma të tjera shqetësuese
Si të lehtësoni dhimbjen e shpinës gjatë gripit
Përveç trajtimit të infeksionit, disa metoda mund të ndihmojnë në lehtësimin e dhimbjes:
- ushqyerje e balancuar për një mikrobiomë të shëndetshme
- gjumë cilësor
- hidratim i mjaftueshëm
- reduktim i inflamacionit
Edhe praktikat natyrale si supa e pulës, meditimi, frymëmarrja e kontrolluar apo terapia me ujë të ftohtë mund të ndikojnë pozitivisht në sistemin imunitar dhe nervor.
Ndërkohë, kompresat e ngrohta përmirësojnë qarkullimin dhe japin lehtësim, ndërsa ilaçet kundër dhimbjes mund të përdoren me kujdes.
Ndikimi i mendjes mbi trupin
Teknika si meditimi dhe kontrolli i frymëmarrjes nuk janë thjesht psikologjike – ato shkaktojnë ndryshime reale në nivel qelizor dhe molekular.
Kuptimi i mekanizmave të dhimbjes së shpinës gjatë infeksioneve ndihmon në menaxhimin më të mirë të saj. Kombinimi i kujdesit fizik me teknika relaksimi mund të reduktojë ndjeshëm simptomat.
Megjithatë, nëse dhimbja bëhet e fortë ose zgjat më shumë se pritet, konsultimi me mjekun është i domosdoshëm.